Bezpieczeństwo dziecka w Internecie

29/03/2019

We współczesnym świecie wiele dzieci korzysta z Internetu już od najmłodszych lat. Dzięki temu mogą poznawać świat, mają łatwy dostęp do wiedzy czy komunikacji z rówieśnikami. Jednak dostęp do Internetu nie niesie za sobą samych pozytywnych wartości. Dzieci za pomocą jednego kliknięcia mogą uzyskać dostęp do szkodliwych treści, które wpływają na ich rozwój i psychikę. Dlatego właśnie warto wiedzieć jak rozmawiać z dziećmi na temat zagrożeń, które niesie ze sobą Internet oraz jak kontrolować użytkowanie sieci przez naszych podopiecznych.

Jakie treści są szkodliwe dla dzieci i młodzieży?

  • pornograficzne, które mogą kształtować fałszywy obraz intymności i mieć wpływ na problemy w sferze seksualnej w późniejszym wieku.
  • dyskryminacyjne zachęcające do wrogości wobec osób wyznających inną religię, mających odmienne preferencje seksualne czy stanowiące inną grupę narodowościową.
  • propagujące przemoc
  • przedstawiające zachowania autodestrukcyjne takie jak samookaleczenia, zażywanie substancji psychoaktywnych, nakłaniające do popełnienia samobójstwa czy propagujące zaburzenia odżywiania.

Raport The State of the World’s Children 2017: Children in a digital world opublikowany przez UNICEF w 2017 roku wykazał, iż co trzecim użytkownikiem Internetu jest dziecko. Mimo ogromnej ilości młodych użytkowników korzystających z sieci świadomość zagrożeń płynących z wirtualnej rzeczywistości wciąż nie jest wystarczająca. W badaniu przeprowadzonych przez Orange w 2016 roku 23% rodziców przyznało, iż nie rozmawiało ze swoimi dziećmi o bezpieczeństwie w sieci. Jednocześnie spośród rodziców, którzy deklarowali, iż przeprowadzili taką rozmowę połowa z nich nie poruszyła w niej zagrożeń wynikających z niebezpiecznych treści.

Ustal z dzieckiem zasady korzystania z Internetu

Warto wspólnie z całą rodziną porozmawiać o zasadach korzystania z sieci. Możecie je spisać i powiesić w widocznym miejscu w domu tak by można było do nich wracać przy okazji codziennych rozmów oraz przypominać dzieciom o ich działaniu.

  • Najmłodsze dzieci nie powinny same korzystać z wyszukiwarek, komunikatorów, portali społecznościowych, youtube’a. W miarę rozwoju dziecka warto stopniowo wprowadzać taką możliwość jednak na początku powinno korzystać z sieci zawsze pod kontrolą opiekuna. Zwiększenie swobody dziecka w Internecie można wykorzystać do dyskusji na temat bezpieczeństwa szukanych treści, zagrożeń wynikających z kontaktów z nieznajomymi w portalach społecznościowych oraz publikowania treści.
  • W przypadku starszych dzieci (w wieku wczesnoszkolnym) strony, na które wchodzą powinny być wcześniej zatwierdzone przez opiekunów. Dobrze jest zachęcać dziecko do proponowania stron, z których chciałyby korzystać i rozmawiać z nimi na temat zagrożeń z nich płynących.
  • Miejsce, w którym dziecko korzysta z Internetu powinno być stale dostępne dla rodzica, tak by miał on możliwość wglądu w ekran urządzenia.
  • Gdy dziecko zaczyna być użytkownikiem portali społecznościowych nie powinno publikować treści bez uprzedniego powiadomienia o tym rodzica. Stwarza to możliwość do rozmowy na temat bezpieczeństwa publikacji zdjęć i informacji.
  • Ważne jest, by umówić się z dzieckiem, by za każdym razem, gdy trafi na treści, które wzbudzą jego niepokój od razu nas poinformowało. Dzięki temu rodzic ma szansę na zablokowanie tej strony. Pamiętaj, by zawsze chwalić dziecko, gdy wskaże Ci taki portal oraz porozmawiać z nim jak zminimalizować prawdopodobieństwo wejścia na taką stronę w przyszłości.

Rozmawiaj i kontroluj

Niestety mimo nadzoru i rozmów z naszymi podopiecznymi zdarza się, iż dzieci motywowane ciekawością szukają stron, które nie są dla nich odpowiednie. Ważne jest, by w tej sytuacji nie dać się ponieść emocjom. Dzieci często nie informują rodziców o dostępie do szkodliwych treści, gdyż boją się konsekwencji (np. zakazu korzystania z Internetu) dlatego warto podejść do tematu spokojnie.

Jeżeli dziecko samo zgłosi Ci, że widziało stronę, która go zaniepokoiła podziękuj za zaufanie i doceń, że zwróciło się z tym do Ciebie. Jeżeli treści, które widziało były pornograficzne wytłumacz czym jest seks, oraz że strony te prezentują jego zniekształcony obraz (pamiętaj, by dostosować treść komunikatu do wieku dziecka). W przypadku scen przemocy np. w grze wytłumacz, czym jest fikcja oraz że nikomu nie stała się krzywda. Uważnie słuchaj zadawanych przez dziecko pytań, staraj się na wszystkie odpowiedzieć.

Aby jednak poprawić bezpieczeństwo dziecka w sieci warto wprowadzić na urządzeniach, z których korzysta ograniczenia. Wystarczy odpowiednio skonfigurować system operacyjny oraz zainstalować program do kontroli rodzicielskiej, by w znacznym stopniu zmniejszyć dostęp do niebezpiecznych stron.

Android

Skonfiguruj Google Play, przeglądarkę oraz aplikację YouTube. Możesz też stworzyć dziecku oddzielny profil posiadający ograniczenia dopasowane do jego wieku.

IOS

Skorzystaj z funkcji ograniczenia znajdującej się w ustawieniach ogólnych. Możesz tam określić ograniczenia wiekowe dotyczące wyświetlanych filmów czy dostępu do programów.

Windows 7

Aktywuj moduł Ochrony Rodzicielskiej, który wprowadza ograniczenie czasowe na korzystanie z komputera oraz blokuje dostęp do niepożądanych gier i aplikacji.

Program do kontroli rodzicielskiej

Taki program pomoże Ci zwiększyć kontrolę nad treściami dostępnymi dla Twojego dziecka. Cześć takich aplikacji jest darmowa, za inne trzeba zapłacić. Oto kilka propozycji:

Beniamin 5.0.61 - blokuje dostęp do stron WWW, ogranicza funkcjonalność komputera, blokuje komunikatory Internetowe i możliwość ściągania niepożądanych plików.

Visual Porn Blocker-darmowe narzędzie blokujące strony pornograficzne na wszystkich wyszukiwarkach.

Mini Monitoring 2.1 - służy do śledzenia ruchu w sieci użytkownika komputera. Aplikacja zapisuje zrzuty ekranu, pełną historię, otwarte okna i odwiedzane strony Internetowe.

Opiekun dziecka w Internecie 2.0.0.784 - program ten ocenia treści stron, dzięki czemu daje możliwość rodzicom zablokowania stron pornograficznych, dotyczących przemocy, sekt czy innych niebezpieczeństw. Umożliwia on również ograniczenie ilości czasu, jaki dziecko może spędzić korzystając ze stron WWW.

Visikid 1.3.54 - darmowa aplikacja, która zamiast blokować i zakazywać uczy odpowiedzialności i przestrzegania reguł, jakie ustaliliśmy z dzieckiem. Zbiera również informację o odwiedzanych stronach oraz blokuje czas dostępu do Internetu.

Maja Sarzyńska

Psycholog

Psyche.Expert

Źródło: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, NASK (2017). Poradnik dla rodziców „Chroń dziecko w sieci przed szkodliwymi treściami”.

Chciałbyś dowiedzieć się więcej na temat bezpieczeństwa Twojego dziecka w Internecie? Poniżej prezentujemy strony, które mogą Cię zainteresować:

dyzurnet.pl - miejsce do zgłaszania nielegalnych treści online

sieciaki.pl - strona dla dzieci dotycząca bezpieczeństwa w Internecie

dzieckowsieci.pl - kampania „Chroń dziecko w sieci”

Jeżeli chciałbyś poruszyć temat związany z wychowywaniem dziecka z jedną ze specjalistek Psyche.Expert zapraszamy do kontaktu:

Monika Stasiak-Wieczorek

Natalia Luba

Paulina Staszczak-Janczarek

Dominika Mrozek